Η συζήτηση για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης άνοιξε ξανά μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε ο σχεδιασμός για περιοχές της Αθήνας. Για τη Λάρισα, ωστόσο, τα δεδομένα είναι διαφορετικά: η πόλη δεν περιλαμβάνεται στις πρώτες περιοχές για τις οποίες δημοσιοποιήθηκαν προτάσεις δημιουργίας Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ).

Οι πρώτες μελέτες που τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση αφορούν περιοχές σε εννέα Περιφερειακές Ενότητες. Στη Θεσσαλία, η πρόταση αφορά τη Μαγνησία και όχι τη Λάρισα. Επομένως, μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένος σχεδιασμός για το πού θα μπορούσε να εφαρμοστεί η μεταφορά συντελεστή μέσα στον Δήμο Λαρισαίων.

Τι σημαίνει αυτό για τη Λάρισα

Η απουσία από την πρώτη φάση δεν σημαίνει ότι η πόλη αποκλείεται οριστικά από τον θεσμό. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος αναφέρει ότι μελέτες για ΖΥΣ εκπονούνται σε 83 Δημοτικές Ενότητες σε όλη τη χώρα, με κριτήρια όπως η ύπαρξη ακινήτων με περιορισμούς δόμησης, μεταξύ των οποίων διατηρητέα κτίρια και μνημεία. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιοχές που θα μπορούσαν να υποδεχθούν πρόσθετο συντελεστή χωρίς περιβαλλοντική υποβάθμιση ή επιβάρυνση των συνθηκών διαβίωσης.

Για περιοχές όπου δεν έχει προχωρήσει αυτοτελής μελέτη ΖΥΣ, το ΥΠΕΝ προβλέπει ότι η σχετική διερεύνηση μπορεί να γίνει στο πλαίσιο Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου. Σε αυτή την περίπτωση εξετάζονται, μεταξύ άλλων, διατηρητέα και άλλα προστατευόμενα ακίνητα, αρχαιολογικοί χώροι, καθώς και κοινόχρηστοι ή κοινωφελείς χώροι που έχουν απαλλοτριωθεί ή δεσμευθεί. Η διαδικασία, πάντως, προϋποθέτει τεκμηρίωση και τις προβλεπόμενες εγκρίσεις.

Πώς λειτουργεί η μεταφορά

Ο θεσμός αφορά κυρίως ακίνητα στα οποία δεν μπορεί να εξαντληθεί η δόμηση λόγω περιορισμών για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, αρχαιοτήτων ή ιστορικών τόπων, καθώς και ακίνητα που έχουν δεσμευθεί για τη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων. Ο συντελεστής που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί στο αρχικό ακίνητο μεταφέρεται, υπό προϋποθέσεις, σε άλλο ακίνητο που βρίσκεται σε θεσμοθετημένη Ζώνη Υποδοχής Συντελεστή.

Η ύπαρξη μιας τέτοιας ζώνης δεν σημαίνει ότι κάθε ιδιοκτησία θα μπορεί αυτομάτως να χτίσει περισσότερο ή να προσθέσει όροφο. Τα όρια και οι όροι δόμησης θα καθορίζονται από την ειδική πολεοδομική μελέτη και τη θεσμοθέτηση της ζώνης.

Ανοιχτό το μέλλον του σχεδιασμού

Το σχέδιο για τα βόρεια προάστια της Αθήνας, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν, οδεύει προς «πάγωμα» και επανεξέταση μετά τις αντιδράσεις των δήμων. Η εξέλιξη αυτή αφορά τον συγκεκριμένο σχεδιασμό και δεν συνιστά από μόνη της απόφαση για την εφαρμογή ή την ακύρωση του θεσμού σε όλη τη χώρα.

Για τη Λάρισα, συνεπώς, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Θα χρειαστεί να φανεί αν και πότε θα υπάρξει ειδική μελέτη ή πρόβλεψη μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού της πόλης. Ως τότε, δεν υπάρχει συγκεκριμένη ΖΥΣ για τη Λάρισα που να επιτρέπει μεταφορά συντελεστή και δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη κάποια αύξηση της δόμησης.

Κώστας Τόλης, kosmoslarissa.gr