Τέλος, τουλάχιστον προς το παρόν, στο θρίλερ με την άδεια κατεδάφισης της ιστορικής Οικίας Αλεξάνδρου επιχειρεί να βάλει ο Δήμος Λαρισαίων, μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε στην πόλη η αποκάλυψη ότι είχε εκδοθεί άδεια για την κατεδάφιση του κτιρίου, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η διαδικασία χαρακτηρισμού του ως διατηρητέου.

Η Διεύθυνση Πολεοδομίας του Δήμου προχώρησε σήμερα, Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, στην ανάκληση της άδειας κατεδάφισης, με την υπ’ αριθ. 58286/09-09-2026 πράξη, έπειτα από έγγραφη εντολή του δημάρχου Θανάση Μαμάκου και γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας.

Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Δήμου, η άδεια είχε εκδοθεί ηλεκτρονικά με ευθύνη ιδιώτη μηχανικού. Η Νομική Υπηρεσία έκρινε ότι εκδόθηκε μέσα στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο απαγορεύεται από τον νόμο οποιαδήποτε επέμβαση στο κτίριο, εξαιτίας της εκκρεμούς διαδικασίας για τον χαρακτηρισμό του ως διατηρητέου.

Η εξέλιξη ήρθε μετά τον θόρυβο που ξέσπασε όταν έγινε γνωστό ότι η άδεια κατεδάφισης είχε εκδοθεί στις 2 Αυγούστου, παρά το γεγονός ότι είχε προηγηθεί θετική κρίση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής για τη διατήρηση του κτιρίου. Η δημοσιοποίηση της άδειας προκάλεσε αντιδράσεις από φορείς, παρατάξεις και πολίτες, επαναφέροντας με ένταση το ζήτημα της διάσωσης της Οικίας Αλεξάνδρου.

Μια υπόθεση που ξεκίνησε μήνες πριν

Η Οικία Αλεξάνδρου βρίσκεται στη συμβολή των οδών Παπακυριαζή 48 και Παύλου Μελά και αποτελεί ένα από τα εναπομείναντα παλαιά κτίρια της Λάρισας. Το ακίνητο πέρασε στην ιδιοκτησία εταιρείας συμφερόντων του Λαρισαίου εργολάβου Ηλία Ματθαίου, η οποία είχε τοποθετηθεί δημόσια τον περασμένο Απρίλιο κατά της προσπάθειας επηρεασμού, όπως υποστήριζε, της διαδικασίας χαρακτηρισμού. 

Η υπόθεση πήρε διαφορετική τροπή στις 6 Μαρτίου 2026, όταν η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος εισηγήθηκε τον χαρακτηρισμό του κτιρίου ως διατηρητέου. Στην αιτιολογική έκθεση επισημαίνεται ότι η Οικία Αλεξάνδρου αποτελεί δείγμα των παλαιών νεοκλασικών κτιρίων της περιοχής και «τεκμήριο της συλλογικής μνήμης» της πόλης. Η πρόταση αφορά τη διατήρηση του αρχικού κτιρίου και όχι μεταγενέστερα προσκτίσματα ή επεμβάσεις που το αλλοιώνουν.

Ακολούθησε η ομόφωνη απόφαση 93/2026 του Δημοτικού Συμβουλίου Λαρισαίων, το οποίο τάχθηκε υπέρ της κήρυξης της Οικίας Αλεξάνδρου ως διατηρητέου και διαβίβασε τη θέση του στο Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής.

Τον Απρίλιο, μάλιστα, η υπόθεση είχε φτάσει και στη Βουλή, με ερώτηση της βουλευτή Λάρισας Ευαγγελίας Λιακούλη προς το υπουργείο Περιβάλλοντος, ενώ είχαν προηγηθεί καταγγελίες και αντιδράσεις για απομάκρυνση στοιχείων από το ακίνητο. Αυτοψία της Πολεοδομίας στις 17 Απριλίου δεν διαπίστωσε εκείνη τη στιγμή εκτελούμενες οικοδομικές εργασίες ή ενδείξεις πρόσφατης οικοδομικής δραστηριότητας.

Τον Μάιο ακολούθησε η θετική κρίση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής για τον χαρακτηρισμό του κτιρίου ως διατηρητέου. Η υπόθεση, ωστόσο, δεν είχε κλείσει διοικητικά, καθώς απέμενε η έκδοση της προβλεπόμενης υπουργικής απόφασης, ενώ από την πλευρά της ιδιοκτησίας ακολούθησε αίτημα επανεξέτασης.

Η άδεια που άναψε φωτιές

Και ενώ η διαδικασία αυτή παρέμενε ανοιχτή, στις 2 Αυγούστου εκδόθηκε ηλεκτρονικά άδεια κατεδάφισης. Η ύπαρξή της έγινε ευρύτερα γνωστή στις αρχές Σεπτεμβρίου, προκαλώντας νέο κύκλο αντιδράσεων στην πόλη.

Χθες, ο Δήμος Λαρισαίων δήλωνε ότι η δέσμευσή του για την προστασία του κτιρίου παραμένει «ακέραιη» και ότι θα χρησιμοποιήσει κάθε νόμιμη δυνατότητα για τη διατήρησή του. Σήμερα πέρασε από τις διαβεβαιώσεις στην ανάκληση της άδειας.

Πλέον, το επόμενο και καθοριστικό βήμα είναι η έκδοση της υπουργικής απόφασης που θα ολοκληρώσει τον χαρακτηρισμό της Οικίας Αλεξάνδρου ως διατηρητέου.

Μέχρι τότε, η ανάκληση της άδειας απομακρύνει τον άμεσο κίνδυνο κατεδάφισης ενός κτιρίου που τους τελευταίους μήνες εξελίχθηκε σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές υποθέσεις της μάχης για τη διάσωση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Λάρισας. 

Γιώργος Δεληχάς, kosmoslarissa.gr