Ο καρκίνος και ο διαβήτης συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες μάστιγες των κοινωνιών, καθώς απειλούν τις ζωές εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων. Είναι ενδεικτικό ότι, με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία και τους σχετικούς επιστημονικούς υπολογισμούς, κάθε χρόνο διαπιστώνονται πάνω από 20 εκατομμύρια νέα κρούσματα καρκίνου (35 εκατ., σύμφωνα με ορισμένους) – από τα πιο «απλά» μέχρι τα πλέον επικίνδυνα και θανατηφόρα –, ενώ κάπου 10 εκατ. χάνουν τη μάχη για τη ζωή τους. Κάτι που σημαίνει, πρακτικά, ότι ο καρκίνος είναι υπεύθυνος για τον έναν σε κάθε επτά θανάτους που καταγράφονται παγκοσμίως. Την ίδια στιγμή, στον πλανήτη εκτιμάται πως υπάρχουν σήμερα περισσότεροι από 800 εκατομμύρια «διαβητικοί», άνθρωποι δηλαδή οι οποίοι πάσχουν από διαβήτη τύπου 1 και 2. Mε αρκετούς από αυτούς, μάλιστα, να μην έχουν καν διαγνωστεί και τους μισούς σχεδόν να μη λαμβάνουν την αναγκαία ιατρική και φαρμακευτική αγωγή. Ευλόγως, λοιπόν, κάθε ιατρική έρευνα, πειραματική ή κλινική δοκιμή που προσθέτει νέα δεδομένα στις προσπάθειες αντιμετώπισης και θεραπείας του καρκίνου και του διαβήτη αποτελούν μηνύματα ελπίδας τόσο για τους ασθενείς όσο και για τις οικογένειές τους. Κάτι που ισχύει και για ορισμένες ειδήσεις οι οποίες είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας και, υπό προϋποθέσεις, μπορούν να ανοίξουν νέους δρόμους στη μάχη με τους δύο αυτούς πανίσχυρους εχθρούς. Είναι αναμενόμενο και εύκολα εξηγήσιμο, επίσης, το γεγονός ότι τις περισσότερες φορές οι προσδοκίες υπερβαίνουν την πραγματικότητα. Κι αυτό έστω και αν είναι αδικαιολόγητη η εκμετάλλευση του πόνου και των συναισθημάτων από ορισμένους (άτομα, «επιστήμονες» ή ΜΜΕ) με αποκλειστικό στόχο τη διασφάλιση μεγαλύτερου ακροατηρίου και περισσότερων πελατών.

Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος

«Ο καρκίνος είναι πλέον μια ιστορία του καλού, του κακού και του άσχημου – αλλά και της ελπίδας», σημειώνει σε άρθρο της στην «Guardian» η Ντέβι Σρίνταρ, καθηγήτρια για ζητήματα δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Η ίδια σημειώνει πως, σε σχέση με τον καρκίνο και τις σχετικές έρευνες που διεξάγονται αδιάκοπα και συστηματικά, είναι φυσιολογικό η προσοχή μας να επικεντρώνεται στις επιτυχίες, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές προκλήσεις οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν. «Δεν υπάρχει ένα μαγικό φάρμακο, αλλά υπάρχει χώρος για αισιοδοξία», γράφει και υπογραμμίζει: «Είναι μάλλον απίθανο να φτάσουμε κάποια στιγμή σε μία και μοναδική “θεραπεία” για τον καρκίνο – είναι προτιμότερο να επιδιώξουμε πρόοδο για συγκεκριμένους τύπους καρκίνου, όσον αφορά την καλύτερη πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και προσδόκιμο ζωής». Μας συστήνει, με απλά λόγια, να επικεντρώσουμε σε αυτό που έτσι κι αλλιώς είναι εφικτό. Οπως, για παράδειγμα, η δραστική μείωση του ποσοστού των καρκίνων που διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο (σήμερα το ποσοστό υπολογίζεται κοντά στο 50% στις προηγμένες οικονομικά χώρες της G7), καθώς και η αντίστοιχη πρόοδος σε όλα τα επίπεδα για τον διαβήτη.

Θα αλλάξουν τους κανόνες τα «έξυπνα» φάρμακα;

Του Andrew Gregory ΤΑ ΝΕΑ / The Guardian

Ενα χάπι ημερησίως μπορεί να διπλασιάσει τον χρόνο επιβίωσης των ασθενών με έναν από τους πιο θανατηφόρους τύπους καρκίνου παγκοσμίως, σύμφωνα με τα αποτελέσματα κλινικής έρευνας την οποία οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ως ικανή να «αλλάξει τους κανόνες», ενώ κάνουν λόγο και για μία από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις εδώ και δεκαετίες. Σημειώνεται πως σήμερα υπάρχουν λίγες διαθέσιμες αγωγές για τον καρκίνο του παγκρέατος, ενώ οι περισσότερες από αυτές βοηθούν λίγο ή και καθόλου. Επί δεκαετίες, οι επιστήμονες εργάζονται άοκνα στην προσπάθεια να βρουν έξυπνες λύσεις για μια μορφή καρκίνου η οποία, συνήθως, ανακαλύπτεται όταν είναι ήδη αργά – πάνω από τους μισούς ασθενείς διαπιστώνονται μετά την εξάπλωσή του. Ομως, οι ειδικοί που μετείχαν στο μεγαλύτερο διεθνές συνέδριο για τον καρκίνο χαιρετίζουν την εμφάνιση ενός έξυπνου φαρμακευτικού σκευάσματος που ονομάζεται daraxonrasib και, όπως τονίζουν, είναι σε θέση να ανοίξει τον δρόμο για μια επανάσταση στη θεραπεία. Οπως έδειξε η κλινική δοκιμή σε 500 ασθενείς, το σύνολο των οποίων έπασχε από καρκίνο του παγκρέατος ο οποίος είχε κάνει μεταστάσεις, το συγκεκριμένο χάπι διπλασίασε τον χρόνο της επιβίωσής τους, εμφανίζοντας παράλληλα λιγότερες παρενέργειες σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία. Πράγματι, οι ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο έζησαν για σαφώς μεγαλύτερο διάστημα, κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, έναντι 6,6-6,7 μήνες για εκείνους που έκαναν χημειοθεραπεία. Τα ευρήματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στην ετήσια σύνοδο της American Society of Clinical Oncology (ASCO), που πραγματοποιήθηκε στο Σικάγο.

Ανακαλύπτοντας τις «κρυψώνες»

Τα αρχικά αποτελέσματα μιας άλλης κλινικής δοκιμής έδειξαν ότι ένα έξυπνο φάρμακο εμποδίζει τα καρκινικά κύτταρα από το να «κρυφτούν» στη διάρκεια της θεραπείας και, με τον τρόπο αυτό, είναι σε θέση να συρρικνώσει τους όγκους κατά τουλάχιστον 30% σε έξι από τους πιο συχνούς τύπους που εμφανίζονται παγκοσμίως. Συγκεκριμένα, ενώ τα σχήματα με ανοσοθεραπεία έχουν βελτιώσει το ποσοστό επιβίωσης για πολλούς ασθενείς, η αποτελεσματικότητά τους μπορεί να περιοριστεί ή και να αποτύχουν πλήρως στην περίπτωση που τα καρκινικά κύτταρα καταφέρουν να κρυφτούν και, στη συνέχεια, να επεκταθούν. Ερευνητές της Οξφόρδης, όμως, ανέπτυξαν ένα σκεύασμα που έχει στόχο να μην επιτρέπει στα καρκινικά κύτταρα να παραπλανούν το ανοσοποιητικό σύστημα, επιτρέποντας έτσι στα σχήματα με ανοσοθεραπεία να τα αναγνωρίζουν και να τα καταστρέφουν. Στην κλινική δοκιμή που πραγματοποιήθηκε σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ισπανία και Αυστραλία μετείχαν 83 ασθενείς με καρκίνους του τραχήλου της μήτρας, της ουροδόχου κύστης, του ήπατος, του εντέρου, του πνεύμονα ή της κεφαλής και του τραχήλου. Σε αυτούς χορηγήθηκε το πειραματικό φάρμακο GRWD5769, ταυτόχρονα με την ανοσοθεραπεία. Οι ερευνητές, υπό την ηγεσία του ιδρύματος Christie του NHS στο Μάντσεστερ, διαπίστωσαν ότι οι όγκοι συρρικνώθηκαν στους 26 από αυτούς – εκ των οποίων, στους 15 η συρρίκνωση ξεπέρασε το 30%.

Κι όμως, «εξαφανίζονται»

Την ίδια στιγμή, οι γιατροί χαιρετίζουν τα «άνευ προηγουμένου» αποτελέσματα μιας ακόμη κλινικής δοκιμής που έδειξαν ότι ένα τριπλής δράσης ενέσιμο φάρμακο για τον καρκίνο είναι σε θέση να εξαφανίσει ολόκληρους όγκους σε ασθενείς. Σε μια διεθνή έρευνα η οποία διεξήχθη σε 11 χώρες, το σκεύασμα χορηγήθηκε σε ασθενείς των οποίων ο καρκίνος είχε εμφανίσει μετάσταση ή είχε επανεμφανιστεί, ενώ οι άλλες μορφές θεραπείας είχαν αποτύχει να φέρουν αποτελέσματα. Το amivatantamab συρρίκνωσε τους όγκους σε πάνω από το ένα τρίτο των ασθενών, με τις εντυπωσιακές αλλαγές να καταγράφονται μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων. Σε 15 από αυτούς, μάλιστα, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι το σκεύασμα είχε πλήρως εξαφανίσει τους όγκους. «Είχαμε εντυπωσιακές ανταποκρίσεις από τους ασθενείς των οποίων οι όγκοι είχαν αποδειχθεί ανθεκτικοί τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κέβιν Χάρινγκτον, καθηγητής στο Ινστιτούτο Ερευνών για τον Καρκίνο (ICR) του Λονδίνου. «Πρόκειται για μια ομάδα ασθενών για τους οποίους οι επιλογές όσον αφορά τη θεραπεία είναι εξαιρετικά περιορισμένες, γι’ αυτό και το όφελος που είχαμε είναι ιδιαιτέρως εντυπωσιακό», πρόσθεσε.

kosmoslarissa.gr (από το ρεπορτάζ του Γιώργου Παυλόπουλου, στα ΝΕΑ)