Κάθισε στο καφενείο της Ικαρίας και θα δεις κάτι περίεργο. Ο παππούς με τον καφέ του δεν κοιτάει το ρολόι. Η παρέα στη διπλανή τράπεζα μιλάει εδώ και δύο ώρες χωρίς βιασύνη. Κανείς δεν τρέχει πουθενά. Αυτή η στάση ζωής έκανε το νησί διάσημο – είναι μία από τις λίγες περιοχές του πλανήτη όπου οι άνθρωποι ζουν συστηματικά πάνω από 90 χρόνια. Οι ερευνητές έψαχναν το μυστικό στη διατροφή, αλλά βρήκαν κάτι βαθύτερο – έναν τρόπο ζωής.

Και τώρα συμβαίνει κάτι ενδιαφέρον. Το νησί δεν απέρριψε τη σύγχρονη ζωή – την ενσωμάτωσε. Οι νέοι Ικαριώτες έχουν smartphones, συνδέονται στο ίντερνετ, χρησιμοποιούν streaming υπηρεσίες, ακόμα και ψηφιακές πλατφόρμες όπως το spinfin για τη διασκέδασή τους. Όμως το κάνουν διαφορετικά από τον υπόλοιπο κόσμο. Δεν έχασαν την ουσία της ικαριώτικης ζωής – τη βαθιά χαλάρωση, τον σεβασμό στη φύση, την αξία της ανθρώπινης επαφής. Συνδύασαν το παλιό με το νέο με τρόπο που λειτουργεί.

Τι σημαίνει "σιγά σιγά"

Η ικαριώτικη χαλάρωση δεν μοιάζει με τις διακοπές που φαντάζονται οι περισσότεροι. Δεν είναι resort με πισίνα και προγραμματισμένες δραστηριότητες. Είναι κάτι πιο απλό και πιο δύσκολο ταυτόχρονα – να ξυπνάς χωρίς ξυπνητήρι, να τρως όταν πεινάς, να κάθεσαι στη βεράντα κοιτώντας τη θάλασσα όσο θέλεις χωρίς ενοχές.

"Σιγά σιγά" λένε οι ντόπιοι. Δεν σημαίνει απλά "αργά". Είναι φιλοσοφία. Να μην τρέχεις, να μην αγχώνεσαι, να αφήνεις τα πράγματα να εξελιχθούν φυσικά. Το βλέπεις παντού – μαγαζιά που κλείνουν όποτε θέλει ο ιδιοκτήτης, συναντήσεις χωρίς αυστηρές ώρες, σπίτια με βεράντες που κοιτάζουν τη θέα και όχι τον δρόμο. Αυτό δεν σημαίνει τεμπελιά. Οι Ικαριώτες δουλεύουν σκληρά – χωράφια, ζώα, ψάρεμα, μαγείρεμα. Αλλά δουλεύουν χωρίς stress, χωρίς εμμονή με την παραγωγικότητα. Κάνουν ό,τι χρειάζεται, και μετά σταματούν. Απολαμβάνουν το αποτέλεσμα. Αυτό είναι το μυστικό.

Όταν η τεχνολογία σέβεται την παράδοση

Η άφιξη του ίντερνετ και των smartphones δημιούργησε φόβους. Οι παλιότεροι ανησυχούσαν ότι θα χαλάσει ο παραδοσιακός τρόπος ζωής. Σε πολλά μέρη του κόσμου, έτσι έγινε. Στην Ικαρία όμως, η τεχνολογία υιοθετήθηκε επιλεκτικά.

Η τεχνολογία δεν αντικατέστησε την παράδοση – την εμπλούτισε. Νέοι Ικαριώτες δουλεύουν remote για εταιρείες στην Αθήνα ή το εξωτερικό ενώ ζουν στο νησί. Παραγγέλνουν βιβλία που δεν βρίσκουν τοπικά. Βλέπουν ταινίες χωρίς να χάνουν επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο. Αλλά – και αυτό είναι το κρίσιμο – δεν είναι κολλημένοι στις οθόνες. Δεν ελέγχουν ειδοποιήσεις κάθε λεπτό. Χρησιμοποιούν την τεχνολογία όταν τη χρειάζονται, μετά την ξεχνούν. Το βράδυ στις ταβέρνες, τα κινητά μένουν στην τσέπη. Οι συζητήσεις γίνονται πρόσωπο με πρόσωπο. Το κρασί πίνεται αργά, με γέλια.

Μαθήματα για όλους

Η Ικαρία δείχνει ότι δεν χρειάζεται να διαλέξεις μεταξύ σύγχρονης ζωής και χαλάρωσης. Μπορείς να έχεις και τα δύο αν τα προσεγγίσεις σωστά. Το μυστικό είναι προτεραιότητες. Εδώ, οι άνθρωποι έρχονται πρώτοι. Παρέα, οικογένεια, φίλοι – αυτά είναι το κέντρο. Η δουλειά, το χρήμα, η επιτυχία – απλά εργαλεία για να υποστηρίξεις αυτό που μετράει. Η τεχνολογία είναι ένα ακόμα εργαλείο. Χρήσιμο, βολικό, αλλά ποτέ το κέντρο.

Επισκέπτες που έρχονται στο νησί περνούν περίοδο προσαρμογής. Τις πρώτες μέρες αγχώνονται με την αργή εξυπηρέτηση, την έλλειψη προγραμματισμού, το ότι τίποτα δεν γίνεται "άμεσα". Αλλά μετά από λίγες μέρες, κάτι αλλάζει. Το άγχος υποχωρεί. Ο ώμος χαλαρώνει. Αρχίζουν να απολαμβάνουν την αναμονή, τη στιγμή, το τώρα. Και τότε καταλαβαίνουν γιατί οι Ικαριώτες ζουν τόσο πολύ. Δεν είναι μόνο το φαγητό ή το κλίμα. Είναι η απουσία χρόνιου stress. Το να ζεις με τρόπο που σέβεται τους φυσικούς ρυθμούς του σώματος και της ψυχής. Το να μην τρέχεις συνεχώς προς το επόμενο, αλλά να απολαμβάνεις το τωρινό.

Ο δρόμος που δείχνει το νησί

Η Ικαρία αποδεικνύει ότι ο σύγχρονος κόσμος δεν χρειάζεται να σε καταναλώνει. Δύνασαι να συμβιώνεις με τις ευκολίες της τεχνολογίας δίχως να καταστραφείς σκλάβος της. Μπορείς να είσαι συνδεδεμένος χωρίς να χρειάζεται να εξαρτάσαι. Μπορείς να προσεγγίσεις τον κόσμο χωρίς να χάνεις την επαφή με το "εγώ" σου.

Το δίδαγμα είναι απλό: η τεχνολογία είναι μέσο, όχι τρόπος ύπαρξης. Χρησιμοποίησέ την για να εμπλουτίσεις τη ζωή σου, όχι για να την αντικαταστήσεις. Και πάντα θυμήσου – σιγά σιγά. Με τον δικό σου ρυθμό. Αυτό είναι το μυστικό της ικαριώτικης μακροζωίας, και μπορεί να γίνει και το δικό σου.