Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο χορήγησης οικονομικών ενισχύσεων έπειτα από φυσικές καταστροφές προωθεί το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επιδιώκοντας με το νέο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο τη μετατόπιση του «κέντρου βάρους» και την εξισορρόπηση του «αποκαταστατικού» με τον «αποζημιωτικό» χαρακτήρα των ρυθμίσεων.

Στο στόχαστρο της κυβέρνησης μπαίνουν οι δυσλειτουργίες που καταγράφονται στο υφιστάμενο καθεστώς για την ενίσχυση των πληγέντων από τις φυσικές καταστροφές, που χαρακτηρίζεται από χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες λόγω της έγχαρτης και αναχρονιστικής υποβολής αιτήσεων, των ανελαστικών κριτηρίων δικαιούχων και της γενικότερης έλλειψης σύγχρονων εργαλείων άμεσης ενίσχυσης, με αποτέλεσμα να υπάρχουν σοβαρές καθυστερήσεις στην καταβολή ενισχύσεων, ενώ και ο τελικός αριθμός των δικαιούχων είναι περιορισμένος, καθώς συχνά παρατηρείται το φαινόμενο αποκλεισμού πληγέντων λόγω τυπικών ελλείψεων, όπως για παράδειγμα η απουσία τίτλων ιδιοκτησίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι διατάξεις που παρουσιάστηκαν την περασμένη Πέμπτη από τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη και τον αρμόδιο υφυπουργό Κώστα Κατσαφάδο συνθέτουν ένα πλέγμα νέων μέτρων για τη στεγαστική αρωγή, που δρομολογεί ουσιαστικές αλλαγές στο πεδίο, που εδράζονται στην απλοποίηση των διαδικασιών, με ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων για τη στεγαστική συνδρομή και τη θέσπιση εφάπαξ οικονομικών ενισχύσεων. Αναλυτικά:

• Με το νέο σχέδιο νόμου δρομολογούνται ουσιαστικές αλλαγές με στόχο τον εξορθολογισμό της Πρώτης Αρωγής. Το μέτρο θα εφαρμόζεται μόνο σε μεγάλες καταστροφές και μόνο σε ακατάλληλα για χρήση πληγέντα κτίρια. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι οι πόροι του κράτους κατευθύνονται μόνο εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, χωρίς καταχρήσεις.

• Θεσμοθετούνται έκτακτοι έλεγχοι, καθώς πρώτη φορά η Γ∆ΑΕΦΚ (Γενική ∆ιεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών) αποκτά νομικό εργαλείο για έκτακτους ελέγχους, ώστε να διαπιστώνεται η τήρηση των διαδικασιών χορήγησης οικονομικών ενισχύσεων.

• Όσον αφορά το επίδομα πρώτων βιοτικών αναγκών, θεσπίζεται σαφές πλαίσιο για τη χορήγηση επιδόματος που καλύπτει τις άμεσες ανάγκες διαβίωσης μετά την καταστροφή. ∆ικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα που διαμένουν στην πρώτη κατοικία τους, είτε ως κύριοι (πλήρους ή ψιλής κυριότητας), επικαρπωτές, νομείς, χρήστες κατά δωρεάν παραχώρηση, μισθωτές. Η στήριξη δεν περιορίζεται μόνο στον ιδιοκτήτη. Στρέφεται σε αυτόν που πραγματικά κατοικεί και πλήττεται.

• Επισκευαστικές εργασίες χωρίς άδεια. Προβλέπεται επίσης η χορήγηση ενισχύσεων για βασικές επισκευαστικές εργασίες σε βοηθητικούς χώρους, μηχανοστάσια ανελκυστήρων, καυστήρες και λέβητες. Η διαδικασία δεν απαιτεί έκδοση άδειας, επιτρέποντας άμεση αποκατάσταση κρίσιμων λειτουργιών της κατοικίας και μείωση καθυστερήσεων.

• Οικονομική ενίσχυση για απλές επισκευαστικές εργασίες κατοικιών και αντικατάσταση οικοσκευής που καταστράφηκε. Το μέτρο καλύπτει τόσο την πρώτη όσο και τη δευτερεύουσα κατοικία, όπου αυτό προβλέπεται, αναγνωρίζοντας ότι η ζημία δεν περιορίζεται μόνο στην κύρια διαμονή.

• Πλατφόρμα για «e-Αδειες». Σημαντικό εργαλείο είναι η ανάπτυξη ηλεκτρονικής πλατφόρμας, μέσω της αξιοποίησης του πληροφοριακού συστήματος «e-Αδειες» σε όλη τη διαδικασία χορήγησης της στεγαστικής αρωγής. Η πλατφόρμα καλύπτει ολόκληρη τη διαδικασία: υποβολή αιτήσεων, έλεγχο δικαιολογητικών και καταβολή οικονομικών ενισχύσεων. ∆ιασφαλίζεται ψηφιακή ιχνηλασιμότητα, παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και μείωση διοικητικού φόρτου. Η διαπίστωση του σταδίου των εργασιών θα γίνεται πλέον ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας «e-Αδειες» από πιστοποιημένους ιδιώτες μηχανικούς, τους ελεγκτές ∆όμησης.

• ∆ιεύρυνση των δικαιούχων, ιδίως σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, όπου η έλλειψη τυπικών τίτλων ιδιοκτησίας, οι εκκρεμότητες συνιδιοκτησίας και η ύπαρξη αγνώστων ή αδιαφορούντων συνιδιοκτητών λειτουργούσαν ως ανυπέρβλητα εμπόδια. Το νέο νομοσχέδιο αντικαθιστά την άκαμπτη υποχρέωση προσκόμισης τίτλων ιδιοκτησίας με πιστοποιητικά που αποδεικνύουν την κυριότητα, ώστε κανείς πραγματικός ιδιοκτήτης να μη μένει εκτός στήριξης για τυπικούς λόγους, φαινόμενα που παρατηρήθηκαν στο Αρκαλοχώρι, λόγω του ιδιοκτησιακού καθεστώτος. Ακόμη δίνεται η δυνατότητα χορήγησης στεγαστικής αρωγής σε συνδικαιούχους χωρίς την απαίτηση συναίνεσης του 100% των συνιδιοκτητών, σπάζοντας το αδιέξοδο που δημιουργούσαν οι άγνωστοι ή αδιάφοροι συνιδιοκτήτες.

• Τέλος, προβλέπεται ρύθμιση για ακίνητα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις έκδοσης άδειας (π.χ. αυθαίρετα, κοντά σε ρέματα), υπό τον όρο κατεδάφισης και ανακατασκευής σε άλλη θέση, αποκαθιστώντας ταυτόχρονα το φυσικό περιβάλλον.

Πένυ Αβραμίδη (Kυριακάτικη Απογευματινή)